Kendini Tanıyor musun? Bireysel Farkındalık Rehberi

Kendini Tanımak ya da Tanımamak, İşte Bütün Mesele Bu

Kendinizi tanıyor musunuz? Peki ya kendinizi ne kadar iyi tanıyorsunuz? Burada kendini tanımak, bireysel farkındalıkla çok yüksek bir pozitif ilişki içinde. Koçluk eğitimimi alırken duyduklarım arasından aklımda kalan bir cümle var;

"Farkındalık, bir şeyin farklı olabileceği ihtimalini görebilmektir."

Bu bakış açısını "bireysel farkındalık" ifadesine taşırsak, "kişinin kendisiyle ilgili bir şeyin farklı olabileceği ihtimalini görmesidir" diyebiliriz.

"Kendimi çok iyi bir iletişimci olarak görürdüm; ama her ortamda hep öyle değilmişim. İyi iletişim kuramadığım zamanlar da olmuş." diyebilmek gibi. Ya da "Kendimi çalışkan biri olarak görmezdim, kimse de bana öyle demezdi; demek ki yetenekli olduğum bir konuda, gelişmemi destekleyen bir ortamda çalışkan olabiliyormuşum." diyebilmek gibi. 🙂

Sanırım bu örnekler sonsuza kadar uzayıp gider. Bugün kendini tanımanın çok önemli ama bir o kadar da ihmal edilen bir konu olduğunu düşünüyorum. Çoğu insan, kendisi için yapılmış plana ve programa göre hayatını yaşarken kendini fark etmeye ve kendindeki değişimleri gözlemlemeye neredeyse hiç odaklanamıyor. Buradaki birçok kişiden biri de benim. 2019'da koçumla seanslar yaparken bir an durup baktığımı ve "Daha önce kendim hakkında hiç bu kadar kapsamlı ve bu kadar uzun düşünmemiştim." dediğimi hatırlıyorum.

Koçluk görüşmesi, arkadaş ortamındaki bir sohbetten farklıdır; çünkü bir sistemi vardır. Görüşmenin bir gündemi vardır ve merkezde danışan yer alır. Bu sayede konu kolay kolay rayından çıkmaz ve danışan, gündem olarak getirdiği konuya 360 derecelik bir bakışla bakabilir. Bir arkadaşla sohbet etmek ise go oyununa benzer; bir beyaz taş, bir siyah taş hamle yapar. Bireysel farkındalığı hızla kazanabileceğimiz ortamlardan biri birebir koçluk görüşmesi, diğeri ise takım koçluğu ortamıdır. Koçluk görüşmelerine başlamak ve bilgi almak için sitemize üye olup ücretsiz bir kimya görüşmesi yapabileceğinizi biliyor muydunuz? Koçluk almaya başlamak için tıklayın.

Boyatzis'ten Öğreniyoruz: Helping People Change

Bireysel farkındalık konusuna bilimsel anlamda, Richard Boyatzis ve arkadaşlarının "Helping People Change" kitabındaki anlatımlar üzerinden değinmek istiyorum. Bu bakış açısını anlamak için şu 4 boyuta birlikte bakalım:

1. İdeal Ben

2. Gerçek Ben

3. Başkaları

4. Kişisel Vizyon Cümlesi

Kitabı incelemek için tıklayın

İdeal Ben

Kitapta anlatıldığı haliyle aktarmak yerine, sevgili okur, seninle sohbet ediyormuş gibi yazmak istiyorum. Kendini tanımak penceresinden baktığımızda İdeal Ben, kişinin bireysel farkındalığını yükselttiği ve potansiyeline neredeyse yaklaştığı hali ifade eder. Örneğin daha ideal halinizin daha yapıcı olduğunu düşünebilirsiniz. Kendinizi daha çalışkan, daha enerjik ve belki kendini daha net ifade eden biri olarak görmek isteyebilirsiniz. Bunun için içinizden bir ses size destek olur ve "Daha kararlı olabilirsin." der.

Hayal etmenin, yani gözünde canlandırmanın, uygun ortam sağlandığında beklenenin çok ötesinde bir etkisi vardır. Birkaç saniyeliğine gözlerinizi kapatıp ideal halinizle nasıl biri olduğunuzu hayal etmeye ne dersiniz? Nasıl birini görüyorsunuz? Mesela üzerinde ne var? Nasıl bir ortamda? Başınızı sağa sola çevirseniz başka neler görüyorsunuz? Etrafında kimler var? İçinde bir duygu varsa sizce bu duygu ne olabilir? Ne yapıyor? Ne yapmak istiyor? Ağzından birkaç cümle dökülse ne söylerdi? vb.

Gerçek Ben ve Başkaları

İkinci önemli öğe "Gerçek Ben". Az önce ideal seni tanımaya çalıştık. Peki şu an, gerçekte sen kimsin? Kendini nasıl tanımlıyorsun? İşte tam burada sürecin üçüncü boyutu olan "başkaları" devreye giriyor. Nasıl mı?

Boyatzis ve arkadaşlarının bireysel farkındalıkla ilgili şöyle bir açıklaması var. Diyelim ki başkalarının benim hakkımda ne düşündüğüne dair bir tahminim var – Ayşegül enerjik bir insandır, pozitif bir insandır… vb. – bir de başkalarının benim hakkımda gerçekte söyledikleri var. Bu tahmin ile gerçekte söylenenler birbirine ne kadar yakınsa bireysel farkındalık o kadar yüksek olur.

Yani kişinin kendini fark edebilmesi için, başkalarının onun hakkında ne düşündüğüne ve ne söylediğine kulak vermesi gerekir. Bu, tek bir kişinin sizin hakkınızda düşündüğünden farklı bir şey. Kolektifin sesini duyabilmekten, çevrenizdeki birçok insandan duyduklarınızdan bahsediyorum. Okulda, işte, ailede, arkadaş çevresinde farklı farklı insanlardan sürekli "Sen enerjik birisin" duyuyorsanız, bunu dinlemek yüksek bir bilinç gerektirir. "Yok canım, ne enerjisi, o sizin güzel görüşünüz" gibi cümlelerle farkına varma fırsatını kaçırmayın!

Başkaları önemlidir 😊. Bireysel farkındalık kulağa fazlasıyla bireysel gelse de başkaları olmadan gerçekleşemez; biz sosyal varlıklarız.

Kişisel Vizyon: 6 kelime

Kendini tanımaktan söz ederken, yazıyı çok uzatmadan kişisel vizyon cümlesine gelmek istiyorum. Tıpkı kurumların bir vizyonu olması ve gelecekte nerede olacaklarını anlatması gibi; bu vizyon cümlesi hayallerle ve hedeflerle paraleldir, insanı harekete geçirir. Çünkü bir aksiyon aldığınızda, o aksiyon vizyonunuza hizmet ediyorsa onu daha çok sahiplenir, ona daha çok odaklanırsınız. Dolayısıyla vizyonun etkisi günlük hayata doğrudan yansır. Örneğin ben 2019'da bir vizyon cümlesi oluşturmuştum ve hâlâ geçerli; "Türk sanayisini yukarılara taşıyanlardan biri olmak". Tam 6 kelime 😀. O zamanlar en fazla 6 kelimeden oluşacağını bilmiyordum.

Kısacası, mutlaka size ait olan ve başkası tarafından yönlendirilmemiş bir vizyon cümleniz olmalı. Kendini tanımaya neredeyse hiç zaman ayırmamış biri için bu cümle hemen ortaya çıkmaz. Çünkü emek, çalışma ve odak ister. Açıkçası benim için de zaman alan bir süreç oldu. Koçluk seansları bunun için harika bir ortam ve bence kişinin kendi değerlerinin farkında olması, vizyon cümlesi oluşturmada başrolü oynuyor. Ne dersiniz, bir sonraki yazım değerler farkındalığı üzerine mi olsun?

Gözlerinizi kapatıp düşünürseniz, okuduklarınızdan kendinizi tanımak adına size ne kaldı? Sizi en çok ne etkiledi? Ne pek iz bırakmadı? "Kendinizle ilgili ne fark ettiniz?", "Kendinizi tanıyor musunuz?", "Kendini tanımakla ilgili ne öğrendiniz?" diye sorsam ne söylerdiniz?

Profesyonel koçlukla kendinizi tanıma yolunda daha bilinçli bir adım atmak için Waytogo ekibinden profesyonel koçluğu dinleyebilirsiniz; tıklamanız yeterli.